İRLANDA’NIN UNUTAMADIĞI OSMANLI JESTİ  
timeturk.com 23.03.2010
Türkiye’yi resmen ziyaret eden ilk İrlanda Cumhurbaşkanı Mary McAleese, Çankaya Köşkü’nde İrlanda’nın Drogheda takımının ay-yıldızlı ambleminin nereden geldiğini anlattı.

Türkiye’yi resmen ziyaret eden ilk İrlanda Cumhurbaşkanı Mary McAleese, İrlanda’nın Türkiye’nin AB’ye tam üyeliğini hep desteklediğini söyledi. İlişkilerin derinliğini anlatırken sık sık tarihten hatırlatma yapan konuk Cumhurbaşkanı, İrlanda’nın Drogheda takımının ay-yıldızlı amblemini de anlattı.

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile konuk Cumhurbaşkanı, Çankaya Köşkü’ndeki görüşme sonrası ortak basın toplantısı düzenledi.

Ankara’nın nüfusunun bütün İrlanda’nın nüfusuna denk olduğuna dikkat çeken McAleese, “Avrupa’nın iki ucunda bulunun ülkeler olarak coğrafi anlamda aramızda mesafeler olabilir ama buna rağmen aramızda kökleri geçmişe dayanan ve güçlü bir bağ da var” dedi.

McAleese, 1 milyon İrlandalının hayatını kaybettiği Büyük Açlık döneminde (1847) Osmanlı padişahının içi gıda dolu üç gemisini Drogheda’daki limanlarına ulaştırdığını anlattı.

McAleese, “İrlanda halkı bu eşine az rastlanır bonkörlük girişimini asla unutmadı ve bunun sonucunda sizin bayrağınızdaki semboller, bu güzel yıldız ve hilali bölgenin sembolü haline getirdiler. Hatta futbol takımının formalarının üzerinde de bu güzel Türk sembollerini görüyoruz. Önümüzdeki Cumartesi günü eğer Drogheda’yı ziyaret edecek olursanız Türk milli takımının sahada futbol oynadığını düşünebilirsiniz” dedi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

İrlanda ‘yı kasıp kavuran kıtlık döneminde, Osmanlı Devleti ‘ nin yaptığı nakdî ve aynî yardımın hatırasına 2006 Mayıs ayında Dublin ‘ e yetmiş mil uzaklıktakiDrogheda şehrinde tören yapılarak, o döneme ait tarihî Belediye Binası ‘ na şükran plâketi asıldı.

Tarihî bilgi ve belgelere göre iki milyon İrlandalının göç etmesine ve ölümüne sebep olan açlık ve kıtlık felâketi sırasında Sultan Abdülmecid, İrlanda halkına 10.000 Sterlin yardımda bulunmak istediğini bildirir.

Fakat kendi topraklarına dâhil bulunan bu bölgeye sadece 2.000 Sterlin vermeyi kararlaştıran İngiltere Kraliçesi Victoria, İstanbul ‘ daki büyükelçisi vasıtasıyla, Sultan ‘ ın teklifine karşı çıkar ve neticede Osmanlı bağışı bin sterline iner. Sultan Abdülmecid bunun üzerine İrlanda ‘ ya tahıl yüklü beş gemi gönderir. Fakat İngilizlerin Dublin Limanı ‘ na sokmadıkları erzak dolu yardım gemileri, yüklerini Drogheda Limanı ‘ na boşaltır (1847). Bu dönemde İngiltere ve kıta Avrupa ‘ sı sanayi devriminin getirdiği refah ve zenginlik içinde oldukları hâlde İrlanda ‘ya yardım etmezken, Osmanlı ‘ nın hem maddî sıkıntı içerisinde, hem de çok uzak bir coğrafyada olmasına rağmen insanî yardımda bulunması burada dikkat edilmesi gereken önemli hususlardan biridir.

İşte, bu hâdisenin hatırasına 800. kuruluş yıldönümünü kutlayan Drogheda Belediyesi ‘ nce yaptırılan şükran plâketi, 150 yıl önce Türk gemicilerin misafir edildiği eski belediye sarayının duvarına (şimdiki Westcourt Oteli) çakıldı. Düzenlenen törende konuşan İrlanda Büyükelçimiz Taner Baytok, hâdiseyi The Thresholddergisinde, Thomas P. O ‘ Neill imzasıyla 1957 yılında yayımlanmış yazıdan öğrendiğini söyledi. Baytok, İrlanda asilzâdelerinin padişaha gönderdikleri ve hâlen Topkapı Sarayı Müzesi arşivinde muhafaza edilen teşekkür mektubunun da bu Osmanlı yardımını doğruladığını belirtti. Mektupta şöyle deniyordu: “Aşağıda imzaları bulunan biz İrlanda Asilzâdeleri, Beyefendileri ve Sâkinleri, Majesteleri tarafından acı çeken kederli İrlanda halkına gösterilen cömert hayırseverlik ve alâkaya en derin minnetlerimizi saygıyla takdim eder ve onlar adına Majesteleri tarafından İrlanda halkının ihtiyaçlarını karşılamak ve acısını dindirmek üzere cömertçe yapılan bin sterlinlik bağış için teşekkürlerimizi arz ederiz.”


İrlandalılar ‘ ın Osmanlı Sultanı ‘ na Gönderdikleri Teşekkür Mektubu İrlanda ‘yı kasıp kavuran kıtlık döneminde, Osmanlı Devleti ‘ nin yaptığı nakdî ve aynî yardımın hatırasına 2006 Mayıs ayında Dublin ‘ e yetmiş mil uzaklıktakiDrogheda şehrinde tören yapılarak, o döneme ait tarihî Belediye Binası ‘ na şükran plâketi asıldı. Tarihî bilgi ve belgelere göre iki milyon İrlandalının göç etmesine ve ölümüne sebep olan açlık ve kıtlık felâketi sırasında Sultan Abdülmecid, İrlanda halkına 10.000 Sterlin yardımda bulunmak istediğini bildirir. Fakat kendi topraklarına dâhil bulunan bu bölgeye sadece 2.000 Sterlin vermeyi kararlaştıran İngiltere Kraliçesi Victoria, İstanbul ‘ daki büyükelçisi vasıtasıyla, Sultan ‘ ın teklifine karşı çıkar ve neticede Osmanlı bağışı bin sterline iner. Sultan Abdülmecid bunun üzerine İrlanda ‘ ya tahıl yüklü beş gemi gönderir. Fakat İngilizlerin Dublin Limanı ‘ na sokmadıkları erzak dolu yardım gemileri, yükleriniDrogheda Limanı ‘ na boşaltır (1847). Bu dönemdeİngiltere ve kıta Avrupa ‘ sı sanayi devriminin getirdiği refah ve zenginlik içinde oldukları hâlde İrlanda ‘ ya yardım etmezken, Osmanlı ‘ nın hem maddî sıkıntı içerisinde, hem de çok uzak bir coğrafyada olmasına rağmen insanî yardımda bulunması burada dikkat edilmesi gereken önemli hususlardan biridir.

İşte, bu hâdisenin hatırasına 800. kuruluş yıldönümünü kutlayanDrogheda Belediyesi ‘ nce yaptırılan şükran plâketi, 150 yıl önce Türk gemicilerin misafir edildiği eski belediye sarayının duvarına (şimdiki Westcourt Oteli) çakıldı. Düzenlenen törende konuşan İrlanda Büyükelçimiz Taner Baytok, hâdiseyi The Thresholddergisinde, Thomas P. O ‘ Neill imzasıyla 1957 yılında yayımlanmış yazıdan öğrendiğini söyledi. Baytok, İrlanda asilzâdelerinin padişaha gönderdikleri ve hâlen Topkapı Sarayı Müzesi arşivinde muhafaza edilen teşekkür mektubunun da bu Osmanlı yardımını doğruladığını belirtti. Mektupta şöyle deniyordu: “Aşağıda imzaları bulunan biz İrlanda Asilzâdeleri, Beyefendileri ve Sâkinleri, Majesteleri tarafından acı çeken kederli İrlanda halkına gösterilen cömert hayırseverlik ve alâkaya en derin minnetlerimizi saygıyla takdim eder ve onlar adına Majesteleri tarafından İrlanda halkının ihtiyaçlarını karşılamak ve acısını dindirmek üzere cömertçe yapılan bin sterlinlik bağış için teşekkürlerimizi arz ederiz.”
İrlanda ‘ ya Osmanlı yardımının etkisi öylesine büyük olmuş ki Şehrin ve ülkenin ünlü futbol klübü Drogheda United ‘ ın simgesinde de ayyıldız kullanılmış.Drogheda ‘nın Belediye başkanı Alderman Frank Goddfrey de, şehir ambleminin Osmanlı hilâl ve yıldızı olduğunu hatırlatarak “Şükran plâketimiz, iki ülke insanlarının dostluk sembolü olacaktır, ümidindeyim.” dedi. Kıtlık ve Açlık Müzesi müdürü de, Türk halkına ve Osmanlı Devleti ‘ ne minnettar olduklarını vurguladı. BÜYÜK İRLANDA KITLIĞI
İrlanda Tarihi ‘nin en önemli olaylarından biri olan İrlanda Açlığı, Büyük Kıtlık veya Patates Kıtlığı diye de adlandırılan İrlanda patatesinin zehirlenmesi sonucu ortaya çıkan büyük afette yaklaşık 1 milyon İrlandalı hayatını kaybetmiş ve yaklaşık 2 milyon İrlandalı da çoğunlukla Amerika ‘ ya göç ederek ülkeyi terk etmiştir. 1845 ‘ teAmerika ‘ dan sızan zehirli bir

mikroskobik mantar olanPhytophtera İnfestans ‘ ın, ülkenin en temel gıda maddesi olan patates ürününün üçte birini yok etmesiyle başlayan kıtlıkda ertesi yılki kayıp yüzde 80-90 ‘ lara kadar ulaştı. Aç halkın tohumlukları da yemesi sebebiyle kıtlık 1847 ‘ de zirveye ulaştı. İthal tohumların kullanıldığı 1848 ‘ deki mahsulde ise patateslerin yarıya yakını heba oldu. 1849 ‘ dan itibaren azalmaya geçen felaket 1851 ‘ de sona erdi.

Katolik İrlanda, İngiltere tarafından acımasızca sömürülmekteydi. Adanın tarım topraklarının tümü, yaklaşık 10 binİngiliz ‘ in elinde bulunmaktaydı . Bunlar, bu toprakları 600 binİrlandalı çiftçiye kiralıyor, aldıkları yüksek rantlarla İngiltere ‘ de Lordlar gibi yaşıyorlardı. Nüfus yoğunlundan ötürü toprak kiraları çok yüksekti. En verimli topraklar İngiltere ‘ ye ihraç edilmek üzere tahıl üretimine ayrılmıştı. Öylesine ki, kıtlığın patladığı 1845 ‘ te İngiltere’ ye 1 milyon ton tahıl ile 258.000 koyun gönderilmişti. İşçilere ücret ödenmiyor, bunun yerine ücret olarak küçük bir toprak parçası kiralanıyordu. Kiracı çiftçiler ve işçiler, yani 4 milyondan fazla İrlandalı ise tek gıdaları olan patatesi buralarda üretiyorlardı.

Patates Kıtlığı ‘nın yaşanmasından sonra başlayan ölümler ve göç olaylarından sonra yaklaşık 8 Milyon olan İrlanda nüfusu bir kaç yıl içinde yaklaşık 5 milyona gerilemiş, Amerikaya göç etmek zorunda kalıp bir daha vatanlarına dönemeyen İrlandalılar ise geride pek çok hüzünlü hikaye bırakmışlardı.

ACI GÜN DOSTU, İngiltere Kraliçesi’nin kendi topraklarına dahil bir bölgeye Osmanlı Devleti tarafından yapılmak istenen nakdî yardımı engellemesi ve yardım miktarını onda bire düşürmesi, ibret verici bir olaydı. Buna karşılık,Osmanlı Sultanı Abdülmecid ‘ in muhtemel siyasi gerilimleri ve ulaşım güçlüklerini de göze alarak 4.000 kilometre uzaklıktaki fakir bir ülkeye tahıl yüklü gemiler göndermesi tarih sayfalarında benzerine rastlanmayacak bir alicenaplık örneğiydi.

Evet, Avrupa ‘ nın en batısında, tarih boyunca hiç karşı karşıya gelmediğimiz insanların memleketinde, bizimle ilgili, kitabe diyebileceğimiz bir belge çakılı. Oradaki üç-beş satır, insanlık tarihini anlatan ciltler doluşu kitaba sığmayacak bir mana zenginliği içinde, daha nice asırlar ötesine mesaj verip, ışık tutacak.

0 toplam okundu, 0 bugün okundu, son okundu